---
title: "Агентті қосу"
description: "Жеке токен шығарып, агентке POST /mcp эндпоинтін көрсетіп, алғашқы start_session шақыруын жасау."
---

# Агентті қосу

Notarium-ның ең негізгі ерекшелігі — сол бір білім қорының адамға да, ЖИ-агентке де бірдей ашық болуы. Сіз веб-редактор арқылы жұмыс істейсіз, агент — кіріктірілген **MCP-эндпоинт** арқылы, әрі оның өзгертулері дәл сіздікі сияқты нұсқаланады, рұқсаттармен шектеледі және шығу тегімен қолтаңбаланады. Бұл үшін бөлек сервис көтерудің қажеті жоқ: MCP шлюзі веб-интерфейспен бір процесте әрі бір портта тұрады.

Бұл бет — жылдам жол: токен шығару, эндпоинтті көрсету және агенттің білім қорын көретініне көз жеткізу. Толық контракт (құралдар, шақыру конвенциялары, жад, аудит, қауіпсіздік) — [Агенттер және MCP](/docs/agents/) бөлімінде.

## 1-қадам. Токен шығару

Агент **жеке қатынау токенімен (PAT)** аутентификацияланады. Оны өз аккаунтыңыздың параметрлерінде (токендер бөлімінде) шығарыңыз — сол жерде мыналар да белгіленеді:

- **ауқым** — `read` немесе `write` (токеннің рұқсат шегі);
- міндетті емес **кеңістіктер бойынша тарылту** — қай кеңістіктер қолжетімді;
- міндетті емес **қолданылу мерзімі**.

Токен `ntp_<id>_<secret>` түрінде болады және **тек бір рет** көрсетіледі — оны бірден көшіріп алыңыз. Ағып кеткен PAT құқықтарын кеңейте алмайды: басқарушы әрекеттер (токен шығару, мүшелік, кеңістік құру) тек адам сессиясында ғана қолжетімді, токен арқылы емес.

> [!warning] Токеннің құқықтары — агенттің шегі
> Read-only токен жазатын құралдарды физикалық түрде **көрмейді**: олар оның құралдар жиынтығында тіпті пайда болмайды. Бөтен кеңістік мүлдем қолжетімсіз. Агентке дәл тапсырмаға қажет құқықтарды ғана беріңіз.

## 2-қадам. Эндпоинтті көрсету

Агентті (немесе MCP-клиентті) эндпоинтке бағыттаңыз:

```
POST http://localhost:3000/mcp
Authorization: Bearer ntp_<id>_<secret>
```

Транспорт — ресми MCP-SDK-тан streamable-HTTP, stateless, әр сұранысқа бір JSON-жауап (`GET`/`DELETE` `405` қайтарады). Эндпоинт Claude API-дің MCP-коннекторымен және кез келген HTTP-MCP-клиентпен үйлесімді.

> [!note] claude.ai және chatgpt.com веб-коннекторлары
> Веб-интерфейстердің custom-коннекторларына PAT-ты кірістіру мүмкін емес — олар тек OAuth арқылы жұмыс істейді. Notarium жұқа OAuth-фасадты қамтиды: коннектор сіздің сессияңызбен кіріп, сол субъектке сәйкестендірілетін токен алады. Толығырақ — [Агентті қосу](/docs/agents/connect/) бөлімінде.

## 3-қадам. Алғашқы шақыру — start_session

Жаңа сессияда агент **алдымен** `start_session` шақырады. Бір сұраныспен ол профильді, қолжетімді жобалар тізімін және өткен визиттен бергі өзгерістердің дельтасын алады, ал `project` параметрін берсеңіз — сол жобаның ықшам индексін де. Жұмысты осы контекстен бастаған жөн.

Одан әрі — таныс тәртіп: құрылымды шолу (`list_notes`, `recent_activity`), **жазар алдында іздеу** (`search` — дедуп), содан кейін жазу (`create_note`, `edit_note`, жад `remember_about_user` / `remember_about_project`). Агент әмбебап оқу/жазу операциялары арқылы емес, нақты тапсырмаларға арналған тар құралдар жиынтығы арқылы жұмыс істейді — әр құрал қауіпсіз әрекетті өзі міндеттейді (жазбаның класы, көрінуі, шығу тегі, сақтау кезінде нұсқаны тексеру, бөтен өзгерістерді басып қалмау үшін).

> [!important] `none`-дананы желіге шығармаңыз
> `AUTH_MODE=none` режимінде `/mcp` эндпоинті токенсіз ашық (жалғыз all-access субъект). Бұл жұмыс үстелі мен сенімді орта үшін ыңғайлы, бірақ мұндай дананы жария желіге шығаруға болмайды.

## 4-қадам. Мұны агент ережелеріне бекіту

Қай құралды шақыруды модель өзі шешеді, сондықтан «алдымен `start_session` шақыру» ережесін агенттің тұрақты нұсқауына (`CLAUDE.md`, `AGENTS.md`, Cursor ережелері, жүйелік промпт) жобаңыздың хэндлімен қоса бір рет жазып қойған жөн:

```markdown
- Жаңа сессияның басында `notarium` MCP-серверінде
  `start_session(project: "acme/website")` шақыр.
- Кез келген жазудан бұрын алдымен `search(...)` — қосарлануларды көбейтпе.
```

Онсыз агентке білім қоры туралы әр жолы қолмен еске салуға тура келеді. Толығырақ, канон картасымен әрі глобалдық және жобалық ережелердің бөлінісімен, — [Агент ережелері](/docs/agents/agent-files/) бетінде.

## Әрі қарай

- [Агент ережелері](/docs/agents/agent-files/) — сессияның өзі контекстен басталуы үшін.
- [Ниет құралдары](/docs/agents/intent-tools/) — құралдардың толық жиынтығы және шақыру конвенциялары.
- [Агент жады](/docs/agents/memory/) — агент сіз туралы және жоба туралы қалай есте сақтайды.
- [Қауіпсіздік және көріну](/docs/agents/security/) — құралдар жиынтығы неге дәл осындай.